تمرین برای نوشتن

تعریف تحقیق کیفی :

تحقیق کیفی با داده هائی سروکاردارد که واقعیت های مورد مطالعه را به صورت کلامی ،تصویری یا امثال آن مورد مطالعه قرارمی دهد . در این روش پژوهشگران پدیده های مورد مطالعه را در شرایط طبیعی شان مورد تحلیل قرار میدهند و کوشش می کنند تا به معنایی که افراد ذیربط به این پدیده ها نسبت می دهند ، پی ببرند.

ویژگی های تحقیق کیفی :

1- مطالعه پدیده های موردبررسی در شرایط طبیعی .

2-مشاهده مستقیم پژوهشگر به عنوان ابزار اصلی جمع آوری داده ها.

3-داده های گرد آوری شده به صورت واژگان یا تصویر .

4-پیامد حاصل پژوهش به عنوان یک فرایند و نه برون داد.

5-تحلیل داده ها از طریق استقرائی و توجه به ویژگی های جزئی .

6-تمرکز به نقطه نظرهای شرکت کنندگان در فرایند پژوهش و معنائی که آنان به پدیده مورد مطالعه نسبت می دهند.

7-استفاده از زبان گفتاری .

8-پی جوئی مسئله از طریق استدلال.

شرایط لازم برای پژوهشگرجهت انجام تحقیق کیفی:

1-تمایل به انجام کار میدانی گسترده.

2-انجام کار میدانی طولانی .

3-توانائی تدوین بیان نوشتاری تفصیلی در باره داده ها.

4-عدم پیروی از شیوه ویژه یا دستورالعمل ثابت در فرایند تحقیق .

دلائل انتخاب روش تحقیق کیفی :

1-انجام پژوهش کیفی زمانی که ماهیت سوال تحقیق به گونه ای باشد که تدوین واجرای آنرا توجیه کند . سوالات تحقیق کیفی با چگونه و چه شروع می شود و در پاسخ آنها باید نمایان ساخت که چه وضعیتی وجود دارد.

2-انجام تحقیق کیفی زمانی که لازم باشد پدیده مورد مطالعه از ابعاد مختلف مورد جستجو قرار گیرد.

3- انجام تحقیق کیفی زمانی که بخواهیم تصویری تفصیلی از پدیده های مورد مطالعه بدست آوریم .

4-استفاده از تحقیق کیفی در صورتی که بخواهیم افراد را در شرایط طبیعی شان مورد مطالعه قراردهیم .

5-استفاده از تحقیق کیفی در صورتی که بخواهیم در فرایند یافتن حل مسئله و نیز اقدام برای رفع یا کاهش آن شخصاً اقدام کننده باشیم.

6-استفاده از تحقیق کیفی زمانی که منابع و زمان کافی برای جمع آوری داده ها از طریق عملیات میدانی در اختیار باشد و بتوان داده های کلامی را که به صورت متن تهیه شده تحلیل کرد.

7-استفاده از روش کیفی در صورتی که مخاطبان پژوهش پذیرای این نوع پژوهش باشند و خودشان در این باره از آگاهی قبلی برخوردار باشند.

8-روش تحقیق کیفی را درصورتی بکار ببریم که بخواهیم پژوهشگر را به عنوان یادگیرنده فعال در فرایند پژوهش برجسته کنیم.

مراحل طراحی یک تحقیق کیفی:

1-انتخاب موضوع تحقیق وبیان مسئله .

2-بررسی پیشینه تحقیق .

3-بیان هدف یا سوالهای تحقیق و مشخص کردن افراد موردمشاهده .

4-انتخاب طرح تحقیق کیفی و توجیه آن .

5-گردآوری داده ها و تفسیر آن.

6-تهیه گزارش تحقیق و ارزیابی آن .

ویژگی های خاص طراحی یک طرح تحقیق کیفی:

1-پژوهشگریک رویکرد کلی را برای انجام تحقیق برنامه ریزی می کند و عدم نیاز به تهیه ابزار اندازه گیری متغیرهاو چگونگی انتخاب نمونه از جامعه و محاسبه حجم نمونه.

2-تفاوت پژوهش کیفی با پژوهشهای مرسوم در علوم انسانی به خاطر مشخص نبودن اینکه چه میزان از پیشینه تحقیق باید در ابتدای گزارش تحقیق گنجانده شود و تا چه اندازه چارچوب نطری ،تحقیق را هدایت می کند و آیا پژوهشگر باید به تائید پذیر بودن نتایج تحقیق اشاره کند.

3-تفاوت بین چارچوب گزارش پژوهش کیفی با پژوهش کمی که ممکن است پژوهش کیفی به جای 5فصل که در پژوهش کمی مرسوم است دارای 8فصل باشد.

شروع کار پژوهش کیفی:

بایک مشکل یا مسئله پژوهشی که پاسخ آنرا جستجو می کنیم کار را آغاز می نمائیم، مسائل مطرح شده در پژوهش کیفی در گستره علوم انسانی و اجتماعی هستند و هسته اصلی این گونه پژوهش ها در محدوده موضوعات مربوط به فرد و جامعه و معمولاً از حیطه های آموزشی و یا فرهنگی و مربوط به گروههای حاشیه جامعه است و موضوعات با جنبه های عاطفی دررابطه بوده و با انسان سرو کار داردو با مسائل عملی ارتباط داردو طرح سوالات پژوهشی به صورت باز انجام می شود.

 4نوع اصلی داد ها برای تحقیق کیفی :

1-داده های مصاحبه ای  2-داده های مشاهده ای  3-داده های اسنادی  4-داده های حاصل از ابزار دیداری و شنیداری.

مسائل اخلاقی مورد توجه برای جمع آوری داد های تحقیق کیفی :

1-کسب رضایت افراد پاسخ دهنده . 2-پرهیز از دگرگونه جلوه دادن  3-رعایت اصل محرمانه بودن اطلاعات مورد گردآوری و حمایت از عدم افشای نام افرادی که با آنان صحبت شده است.

نحوه نوشتار تحقیق کیفی :

1-شکل دادن نوشتار حکایت گونه به علت اینکه مراحل جمع آوری داده ها به کندی انجام می شود.

2-نقل تجربه خودمان در فرایند اجرای پژوهش و بیان نظر پاسخ دهندگان و گزارش نقطه نظر آنان در خلال نقل داستان .

3-در حین تدوین گزارش از خودمان سوال می کنیم آیا داستان را درست گزارش کرده ایم.

ویژگی های یک پژوهش کیفی برتر:

1-استفاده از شیوه های متداول گرآوری داده ها.

2-انجام پژوهش با توجه به مفروض ها و ویژگی های رویکرد پژوهش کیفی مثل خصوصیات طرح پژوهش ، عرضه تکثرگرایانه یافته ها است .

3-استفاده از یک سنت پژوهشی از بین سنتهای پژوهشی به طوری که در بکار گیری آن سهولت بیشتری باشد .

چهارچوب گزارش یک تحقیق کیفی :

چنانچه به گزارشهای مربوط به پژوهش کیفی نظری بیاندازیم متوجه خواهیم شدکه چارچوب یکنواختی در آنها رعایت نشده است . اما برای عرضه نتایج یا تهیه گزارش تحقیق کیفی عناوین کلی ای پیشنهاد شده است که به سه مورد از آنها اشاره می شود :

مثال الف :

1- مقدمه .

2- روش تحقیق .

3- روش گردآوری داده ها .

4 - ثبت ، سازماندهی و تحلیل داده ها.

5 – نتایج پژوهش کیفی .

مثال ب :

1 – مقدمه .

2 – روش تحقیق .

3 – نتایج بدست آمده و رابطه آنها با پیشینه تحقیق و اطلاعات پژوهش قبلی .

4 – پیوست ها .

مثال ج :

1 – چکیده .

2 – مقدمه .

3 – روش پژوهش .

4 – نتایج تحقیق .

5 – کاربرد نتایج تحقیق .

 بطور کلی گزارش یک پژوهش کیفی شامل قسمتهای زیر است :

1-مقدمه.

2-چگونگی گردآوری داده ها و یافته ها.

3-بحث و نتیجه گیری و اعتبار آنها.

<<پایان>>